Poszukujemy wektora $\mathbf{x}$ który spełnia

$$\mathbf{A} \mathbf{x}=\mathbf{b}$$

$$\left[\begin{array}{cccc} a_{11} & a_{12} & \ldots & a_{1 n}
a_{21} & a_{22} & \ldots & a_{2 n}
\ldots & \ldots & \ldots & \ldots
a_{n 1} & a_{n 2} & \ldots & a_{n n} \end{array}\right] \cdot\left[\begin{array}{l} x_{1}
x_{2}
\ldots
x_{n} \end{array}\right]=\left[\begin{array}{l} b_{1}
b_{2}
\ldots
b_{n} \end{array}\right]$$

• Dokładne:
  • wyznaczniki Cramera
  • Eliminacja Gaussa
  • Metoda Gaussa-Jordana
  • Metoda Doolittle'a (rozkład LU)
  • Metoda Choleskiego
• Iteracyjne (przybliżone):
  • Metoda Jacobiego
  • Metoda Gausa-Seidla

$$ \mathbf{A}\mathbf{x} = \mathbf{b}$$ $$ \mathbf{LU}\mathbf{x} = \mathbf{b}$$

Rozwiązanie dwóch prostszych problemów $$ \mathbf{L}\mathbf{y} = \mathbf{b}$$ $$ \mathbf{U}\mathbf{x} = \mathbf{y}$$ gdzie $$\mathbf{L}=\left[\begin{array}{cccc} 1 & 0 & . . & 0
l_{21} & 1 & . . & 0
. . & . . & . . & . .
l_{n 1} & l_{n 2} & . . & 1 \end{array}\right] \quad \mathbf{U}=\left[\begin{array}{cccc} u_{11} & u_{12} & . . & u_{1 n}
0 & u_{22} & . . & u_{2 n}
. . & . . & . . & . .
0 & . . & 0 & u_{n n} \end{array}\right]$$

Tadeusz Banachiewicz 1938

Z pierwszego układu $ \mathbf{L}\mathbf{y} = \mathbf{b}$ otrzymujemy wektor $\mathbf{y}$ $$\left{\begin{array}{l} y_{1}=b_{1}
y_{i}=b_{i}-\sum_{k=1}^{i-1} l_{i k} y_{k} \quad i=2,3, \ldots, n \end{array}\right.$$

z drugiego $ \mathbf{U}\mathbf{x} = \mathbf{y}$ rozwiązanie $\mathbf{x}$ $$\left{\begin{array}{l} x_{n}=\frac{y_{n}}{u_{n n}}
x_{i}=\frac{y_{i}-\sum_{k=i+1}^{n} u_{i k} x_{k}}{u_{i i}} \quad i=n-1, n-2, \ldots, 1 \end{array}\right.$$

$$\mathbf{A}=\left[\begin{array}{llll} a_{11} & a_{12} & a_{13} & a_{14}
a_{21} & a_{22} & a_{23} & a_{24}
a_{31} & a_{32} & a_{33} & a_{34}
a_{41} & a_{42} & a_{43} & a_{44} \end{array}\right]=\left[\begin{array}{cccc} 1 & 0 & 0 & 0
l_{21} & 1 & 0 & 0
l_{31} & l_{32} & 1 & 0
l_{41} & l_{42} & l_{43} & 1 \end{array}\right]\left[\begin{array}{rrrr} u_{11} & u_{12} & u_{13} & u_{14}
0 & u_{22} & u_{23} & u_{24}
0 & 0 & u_{33} & u_{34}
0 & 0 & 0 & u_{44} \end{array}\right]$$

$$=\left[\begin{array}{llll} u_{11} & u_{12} & u_{13} & u_{14}
l_{21} u_{11} & l_{21} u_{12}+u_{22} & l_{21} u_{13}+u_{23} & l_{21} u_{14}+u_{24}
l_{31} u_{11} & l_{31} u_{12}+l_{32} u_{22} & l_{31} u_{13}+l_{32} u_{23}+u_{33} & l_{31} u_{14}+l_{32} u_{24}+u_{34}
l_{41} u_{11} & l_{41} u_{12}+l_{42} u_{22} & l_{41} u_{13}+l_{42} u_{23}+l_{43} u_{33} & l_{41} u_{14}+l_{42} u_{24}+l_{43} u_{34}+u_{44} \end{array}\right]$$

wiersz 1 $$u_{11}=a_{11} \quad u_{12}=a_{12} \quad u_{13}=a_{13} \quad u_{14}=a_{14}$$ kolumna 1 $$l_{21}=\frac{a_{21}}{u_{11}} \quad l_{31}=\frac{a_{31}}{u_{11}} \quad l_{41}=\frac{a_{41}}{u_{11}}$$

wiersz 2 $$u_{22}=a_{22}-l_{21} u_{12} \quad u_{23}=a_{23}-l_{21} u_{13} \quad u_{24}=a_{24}-l_{21} u_{14}$$

kolumna 2 $$l_{32}=\left(a_{32}-l_{31} u_{12}\right) / u_{22} \quad l_{42}=\left(a_{42}-l_{41} u_{12}\right) / u_{22}$$

wiersz 3 $$u_{33}=a_{33}-l_{31} u_{13}-l_{32} u_{23} \quad u_{34}=a_{34}-l_{31} u_{14}-l_{32} u_{24}$$

kolumna 3 $$l_{43}=\left(a_{43}-l_{41} u_{13}-l_{42} u_{23}\right) / u_{33}$$

wiersz 4 $$u_{44}=a_{44}-l_{41} u_{14}-l_{42} u_{24}-l_{43} u_{34}$$

• Dla $i = 1, \ldots, n$
  • $ u_{ij}=0, , l_{ji}=0, \qquad j = 1, \ldots, i-1$
  • $l_{ii} = 1 $
  • $u_{ij}=a_{ij}-\sum_{k=1}^{i-1} l_{ik} u_{kj}, \qquad j = i, \ldots, n$
  • $l_{ji}=\frac{a_{j i}-\sum_{k=1}^{i-1} l_{j k} u_{k i}}{u_{i i}}, \qquad j = i+1, \ldots, n$

Każdy element $a_{ij}$ wykorzystywany jest tylko raz, więc można wykorzystać miejsce w macierzy $\mathbf{A}$ do przechowania wartości $l_{ij}$ i $u_{ij}$

Napisz program, który korzystając z metody Doolittle'a rozkładu LU rozwiąże układ równań $\mathbf{A}\mathbf{x} = \mathbf{b}$, gdzie

$$\mathbf{A}=\left[\begin{array}{rrr} 1 & 4 & 1
1 & 6 & -1
2 & -1 & 2 \end{array}\right] \quad \mathbf{b}=\left[\begin{array}{r} 7
13
5 \end{array}\right]$$

Wypisz uzyskany wynik $\mathbf{x}$ oraz macierze $\mathbf{L}$ oraz $\mathbf{U}$.
Wyznacz wyznacznik macierzy $\mathbf{A}$, gdzie $$\operatorname{det}(\mathbf{A})=\operatorname{det}(\mathbf{L} \mathbf{U})=\operatorname{det}(\mathbf{L}) \operatorname{det}(\mathbf{U})=\operatorname{det}(\mathbf{U}) = \prod_{i=1}^{n} u_{ii}$$

Ćw. 1